Historia Witowa

  Pierwsza wzmianka o istnieniu osady w górnym biegu rzeki Czarny Dunajec, pochodzi z 1606r. Zródła historyczne mówią, że osada ta będąca przysiółkiem należącym do Chochołowa, na wniosek wielkorządcy krakowskiego Stanisława Witowskiego, zarządzającego w latach 1616 - 1624 starostwem nowotarskim, miała zostać miastem o nazwie Zygmuntowo. Jednak wkrótce Witowski odszedł z urzędu starosty, a jego następca Mikołaj Komorowski nie był zainteresowany kontynuowaniem działalności osadniczej poprzednika. Z osady powstała wieś i przyjęła nazwę od zasłużonego dla kolonizacji Podhala starosty Stanisława Witowskiego.
   Od początku istnienia Witowa jego mieszkańcy związani byli z pracą na roli i pasterstwem oraz z górami, gdyż przez Witów przebiegała droga do kopalń założonych przez królów polskich w Dolinie Kościeliskiej i na terenie obecnej Gminy Katastralnej tzn. Stara Robota . W kopalniach wydobywano rudę jeszcze za czasów austriackich. 
Już przed rozbiorami w 1770 r. Witów wraz ze starostwem nowotarskim znalazł się pod panowaniem austriackim, a w okresie niewoli i absolutnych rządów zaborcy trwał 148 lat. Własność ziemska stała się własnością państwa austriackiego, a po  licytacji w 1819r. Witów z rewirem lasów tatrzańskich stał się prywatną własnością dziedziców, których siedzibą był Czarny Dunajec. 
   Witów znany jest także z długotrwałych procesów o lasy leżące na jego terenie, tzw. dobra czarnodunajeckie, o które procesowali się chłopi z uzurpatorami tych dóbr od 1820 do 1860r. i ponownie od 1891 do 1900r. 
   W 1846r. witowianie brali udział w Powstaniu Chochołowskim. 
   Po latach procesów w 1867r. dobra ziemskie i lasy stały się własnością siedmiu gmin w tym Witowa. Własność wspólna zachowała się do dnia dzisiejszego w formie Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi, a od 1955r. lasami Wspólnoty władają potomkowie osób, które w XIX wieku walczyły, o swoja własność. 
   Poza pracą na roli mieszkańcy Witowa od wieków szukali dodatkowych zajęć. Część osó znalazła zatrudnienie sezonowe w okolicznych lasach, przetwórstwie drzewnym, hucie żelaza w Zakopanem, a wielu wykonywało różne rzemiosła. Wielu młodych ludzi musiało również szukać pracy z dala od rodzinnych stron na Spiszu, Orawie, Królestwie Polskim, a nawet w południowej części królestwa węgierskiego.
Pod koniec dziewiętnastego stulecia rozpoczęła się emigracja do Stanów Zjednoczonych, później do Kanady, gdzie rodacy znajdowali pracę w miastach: Chicago, Pittsburg, Bufallo i innych. Ruch emigracyjny wzrósł na sile w ciągu XX wieku i trwa do dzisiaj o czym świadczy około 100 rodzin tworzących Koło Związku Podhalan nr 27 Witów w Chicago. 
   W XX wieku mieszkańcy Witowa przeżywali tragiczne czasy pierwszej i drugiej wojny światowej. Po wojnie najważniejszymi wydarzeniami były wizyta ks. biskupa Karola Wojtyły w 1961 i 1962r., a 23 czerwca 1983r. jako Ojciec św. Jan Paweł II przybył do DolinyChochołowskiej i Jarząbczej 

(opracowano na podstawie pracy zbiorowej pod red. ks. Andrzeja Maryniarczyka SDB
pt. "400 lat Witowa")

 

Joomla templates by a4joomla