Kościół świętej Anny - kaplica na Płazówce z 1881 r. pod Witowem

Spisała: Zofia Chowaniec · poprawiono 28.10.2026

W artykule

Kościół świętej Anny na Płazówce to drewniana kaplica z 1881 roku na stoku Płazówki w Witowie, na wysokości około 1000 m n.p.m., z widokiem na pasmo Tatr. Należy do parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Witowie (archidiecezja krakowska), którą prowadzą salezjanie. Ufundował ją ks. Jan Stopczyński, a niedzielna Msza jest o 9:30 (witowparafia.pl, październik 2026).

Gdzie jest kościół świętej Anny na Płazówce?

Kaplica św. Anny stoi na Płazówce, części Witowa w gminie Kościelisko (powiat tatrzański), na stoku na wysokości około 1000 m n.p.m., skąd widać pasmo Tatr. Według dawnej strony parafii w Witowie (archiwum z 2016 r.) to jedna z kaplic parafii Matki Bożej Szkaplerznej, obok kaplicy na Polanie Chochołowskiej i kaplicy u sióstr we wsi.

Płazówka na mapie Witowa

Witów leży u wylotu Doliny Chochołowskiej, największej i najdłuższej doliny polskich Tatr, a jego zabudowa ciągnie się wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 958 (pl.wikipedia, hasło Witów). Płazówka to stok nad wsią. Prowadzi na nią droga od mostu, przy której wiszą stacje drogi krzyżowej.

Do jakiej parafii należy Płazówka?

Płazówka należy do parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Witowie, w dekanacie Czarny Dunajec archidiecezji krakowskiej. Wymienia ją dekret kard. Franciszka Macharskiego z 5 maja 1985 roku, który utworzył samodzielną parafię. Według dawnej strony parafii (archiwum z 2019 r.) dekret obejmował:

• Witów - wieś z kościołem parafialnym z lat 1910-1912.
• Dolinę Chochołowską do potoku Siwa Woda z kaplicą św. Jana Chrzciciela.
• Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej wraz z leśniczówką.
• Płazówkę z kaplicą św. Anny, najstarszym miejscem kultu na tym terenie.
• Polanę pod Jaworkami oraz Zagrody Górne, czyli Dzianisz.

Czy to ten sam kościół św. Anny co w Warszawie lub Łodzi?

Nie. Pod hasłem „kościół świętej Anny” wyszukiwarka pokazuje zwykle kościół akademicki w Warszawie, parafię w Łodzi, kolegiatę w Krakowie albo sanktuarium na Górze Świętej Anny. Płazówka to mała drewniana kaplica pod Tatrami Zachodnimi i godziny Mszy czy odpusty z tamtych świątyń jej nie dotyczą.

Kto zbudował kaplicę św. Anny w 1881 r.?

Kaplicę św. Anny na Płazówce wzniesiono w 1881 roku z inicjatywy ks. Jana Stopczyńskiego, pochodzącego z Wróblówki, później proboszcza parafii św. Marii Magdaleny we Lwowie, który był też jej głównym fundatorem. Teren i drewno dali gospodarze z Płazówki. Podaje to dawna strona parafii, oparta na pracy „400 lat Witowa” pod redakcją ks. Andrzeja Maryniarczyka SDB.

Ks. Jan Stopczyński: z Wróblówki do Lwowa

Ks. Jan Stopczyński pochodził z Wróblówki, wsi w dolinie Czarnego Dunajca. Dawna strona parafii nazywa go pomysłodawcą i głównym fundatorem kaplicy. Później został proboszczem parafii św. Marii Magdaleny we Lwowie. Więcej piszę w tekście historia kaplicy i fundator ks. Stopczyński.

Gospodarze z Płazówki: ziemia i drewno

Gospodarze z Płazówki oddali grunt i dostarczyli drewno. Trzydzieści lat później ten wzór powtórzył się we wsi: grunt pod kościół parafialny dali trzej gazdowie.

Kaplica w osi czasu parafii: 1881-1985

Płazówka jest starsza od kościoła we wsi, od parafii i od obecności salezjanów. Oś czasu ułożyłam z dawnej strony parafii (archiwum z 2019 r.) i opisu VisitMałopolska:

1. 1881 - powstaje kaplica św. Anny, fundacja ks. Jana Stopczyńskiego.
2. 1910 - ks. Kazimierz Rzeszódko poświęca kamień węgielny kościoła w Witowie.
3. 16 lipca 1912 - poświęcenie kościoła Matki Bożej Szkaplerznej.
4. 15 grudnia 1932 - data na fisharmonii z Płazówki.
5. 10 czerwca 1953 - do Witowa przybywają salezjanie (SDB).
6. 5 maja 1985 - kard. Franciszek Macharski tworzy samodzielną parafię.

Jak wygląda kaplica: wieża, szalunek i gont

Kaplica św. Anny to oszalowana budowla drewniana z wieżą o ozdobach neogotyckich, kryta gontem i otoczona płotem żerdziowym. Według dawnej strony parafii (archiwum z 2016 r.) niedawno wymieniono na niej gont i postawiono nowy płot.

Co znaczy, że kaplica jest oszalowana?

Szalunek to warstwa desek przybitych do konstrukcji ściany, która chroni drewno przed deszczem i śniegiem. W kościele parafialnym w Witowie deski ułożono pionowo, z zewnątrz i wewnątrz (VisitMałopolska).

Wieża z ozdobami neogotyckimi

Ozdoby neogotyckie to detale nawiązujące do gotyku, modne w architekturze sakralnej XIX wieku. Neogotyk wraca w parafii jeszcze raz: ołtarz główny kościoła w Witowie pochodzi z pracowni Ferdynanda Prinotha z St. Ulrich w Tyrolu.

Gont i płot żerdziowy po remoncie

Gont to drewniane klepki wpuszczane jedna w drugą, a płot żerdziowy buduje się z długich, cienkich żerdzi. Na miejscu szukam kilku rzeczy:

• Szalunku z desek - okładziny chroniącej ściany kaplicy.
• Wieży z ozdobami neogotyckimi - najbardziej charakterystycznego elementu bryły.
• Dachu krytego gontem - wymienionym przy odnowie opisanej w 2016 roku.
• Płotu żerdziowego - postawionego przy tej samej odnowie.
• Widoku na pasmo Tatr - kaplica stoi na stoku około 1000 m n.p.m.

Fisharmonia z 1932 r.: instrument miejscowego cieśli

W kaplicy św. Anny na Płazówce stoi fisharmonia wykonana w latach 30. XX wieku przez miejscowego cieślę. Instrument ma 21 głosów, trzy manuały i imitację piszczałek organowych, a napis na nim nosi datę 15 grudnia 1932 roku. Opis podaje dawna strona parafii w Witowie (archiwum z 2016 r.). To rzadki przykład ludowego budownictwa instrumentów na Podhalu.

Czym jest fisharmonia?

Fisharmonia to instrument klawiszowy, w którym dźwięk wydają metalowe stroiki wprawiane w drgania powietrzem z miecha, poruszanego najczęściej pedałami. Brzmi podobnie do organów, ale nie ma piszczałek. W wiejskich kaplicach często zastępowała organy, za drogie dla małej wspólnoty.

Ile głosów ma fisharmonia z Płazówki?

Fisharmonia z Płazówki ma 21 głosów i trzy manuały, czyli trzy klawiatury ręczne, podczas gdy typowa fisharmonia ma jedną. Parametry według dawnej strony parafii:

• Głosy - 21, co daje wiele barw dźwięku.
• Manuały - trzy, rzadkość w instrumentach tego typu.
• Prospekt - z imitacją piszczałek organowych.
• Data - napis z 15 grudnia 1932 roku.
• Wykonawca - miejscowy cieśla, którego nazwiska źródła nie podają.

Ciesiołka Witowa: od sosrębu z 1911 do instrumentu z 1932

Pracami ciesielskimi przy kościele parafialnym kierował Michał Mrugała z Bystrego, a na sosrębie, głównej belce stropu, wycięto datę 1911. Dwadzieścia lat później inny miejscowy cieśla zbudował instrument. Te same ręce stawiały ściany i robiły muzykę.

Droga krzyżowa na szkle od mostu do Płazówki

Stacje drogi krzyżowej na Płazówkę są malowane na szkle i zawieszone na drzewach wzdłuż drogi od mostu do kaplicy. Według dawnej strony parafii (archiwum z 2016 r.) co roku w czasie rekolekcji wielkopostnych parafia idzie tą trasą wspólną drogą krzyżową. Obrazy na szkle nawiązują do podhalańskiej tradycji malarstwa na szkle.

Gdzie wiszą stacje drogi krzyżowej na szkle?

Stacje wiszą na pniach drzew przy drodze, która zaczyna się przy moście i prowadzi w górę na Płazówkę. Pierwszą łatwo przegapić, więc na drzewa patrzę już od mostu.

Kiedy idzie parafialna droga krzyżowa na Płazówkę?

Parafialna droga krzyżowa na Płazówkę odbywa się co roku w Wielkim Poście, w czasie rekolekcji. Dzień i godzinę parafia ogłasza osobno w każdym roku, więc przed Wielkim Postem sprawdź ogłoszenia na witowparafia.pl.

Jak Kościół rozumie nabożeństwo drogi krzyżowej?

Droga krzyżowa to nabożeństwo pobożności ludowej, a nie część liturgii. Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 1674 wymienia ją obok pielgrzymek, procesji i różańca wśród form religijności ludu, które przedłużają życie liturgiczne, ale go nie zastępują (KKK 1674-1676). Samodzielnie można przejść ją tak:

1. Zacznij przy moście od znaku krzyża i krótkiej intencji.
2. Przy każdej stacji przyjrzyj się, jakie wydarzenie męki przedstawia obraz.
3. Rozważ je w ciszy albo odmów „Kłaniamy Ci się, Panie Jezu Chryste”.
4. Na Płazówce zakończ modlitwą przy kaplicy św. Anny.
5. Nie dotykaj szklanych obrazów, bo malowane szkło łatwo uszkodzić.

O której godzinie jest niedzielna Msza w kaplicy św. Anny?

Niedzielna Msza w kaplicy św. Anny na Płazówce jest o 9:30, według oficjalnej strony parafii witowparafia.pl (stan na październik 2026). W dni powszednie Msze odprawia się w kościele parafialnym w Witowie. Przed wyjazdem sprawdź ogłoszenia parafii. Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem, a nie stroną parafii.

Godziny Mszy w parafii Witów: kaplice i kościół

Dane sprawdzone: październik 2026, witowparafia.pl; wiersz o kaplicy u sióstr pochodzi z karty parafii na stronie archidiecezji (zmiana z sierpnia 2022).

Miejsce	Dzień	Godziny	Źródło
Kaplica św. Anny na Płazówce	niedziela	9:30	witowparafia.pl, 10.2026
Kościół MB Szkaplerznej	dni powszednie	7:00, 18:00	witowparafia.pl, 10.2026
Kościół MB Szkaplerznej	niedziele i święta	7:00, 9:00, 11:00, 18:00	witowparafia.pl, 10.2026
Kaplica św. Jana Chrzciciela, Polana Chochołowska	niedziela, 24 czerwca - koniec września	13:00	witowparafia.pl, 10.2026
Kaplica u Sióstr Córek Bożej Miłości	niedziela	8:00	diecezja.pl, 08.2022

Kaplica u sióstr to kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa u sióstr, zbudowana w 1966 roku.

Gdzie sprawdzić zmiany w ogłoszeniach?

Najświeższe informacje publikuje parafia. Przed wyjazdem przejrzyj:

• Stronę witowparafia.pl - aktualną oficjalną stronę parafii.
• Ogłoszenia z poprzedniej niedzieli - tam pojawiają się zmiany przed świętami.
• Kartę parafii na diecezja.pl - pomocniczo, bo zmieniano ją w 2022 roku.
• Kancelarię parafii - przy pytaniach o intencje i sakramenty.

Kiedy odbywa się odpust w kościele św. Anny na Płazówce?

Odpust w kaplicy św. Anny na Płazówce odbywa się w niedzielę w pobliżu wspomnienia św. Joachima i Anny, przypadającego 26 lipca. Według witowparafia.pl (stan na październik 2026) w 2027 roku zaplanowano go na 25 lipca o 11:00. Ma oprawę góralską, a w ostatnią niedzielę lipca towarzyszy mu Witowiańsko Watra.

Odpust z góralską oprawą i Witowiańsko Watra

Po odpuście, w ostatnią niedzielę lipca, odbywa się Witowiańsko Watra, organizowana według Wikipedii (hasło Witów) od 2001 roku. Nazwa pochodzi od góralskiego słowa „watra”, czyli ognisko. Program w danym roku ogłaszają organizatorzy, więc szukaj go w zapowiedziach gminy Kościelisko.

Trzy odpusty w parafii: kalendarz 2027

Witów ma trzy odpusty w trzech miejscach: w dolinie, we wsi i na Płazówce. Piszę o nich w tekście trzy odpusty w Witowie. Dane: witowparafia.pl, „Odpusty 2027”, stan na październik 2026.

Data (2027)	Godzina	Miejsce	Patron
27 czerwca	13:00	Kaplica na Polanie Chochołowskiej	św. Jan Chrzciciel
18 lipca	11:00	Kościół parafialny w Witowie	Matka Boża Szkaplerzna
25 lipca	11:00	Kaplica na Płazówce	św. Anna

Czym jest odpust według Katechizmu?

Potocznie odpust to święto patrona z sumą i kramami. Katechizm definiuje go inaczej:

„Odpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, zgładzone już co do winy.” - Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 1471, wyd. pol. Pallottinum, 1994

Według Podręcznika odpustów (Enchiridion indulgentiarum, Penitencjaria Apostolska, 1999) odpust zupełny wymaga:

• Wykonania dzieła, z którym Kościół łączy odpust.
• Sakramentalnej spowiedzi.
• Komunii eucharystycznej.
• Modlitwy w intencjach Ojca Świętego.
• Wolności od przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, nawet powszedniego.

Odpust nie działa jak automat. Kościół mówi o nim jako o darze, a nie gwarancji.

Kim jest patronką święta Anna?

Święta Anna to według tradycji Kościoła matka Najświętszej Maryi Panny i babka Jezusa, żona św. Joachima. Pismo Święte nie podaje imion rodziców Maryi. Znamy je z apokryfu z II wieku, Protoewangelii Jakuba. Kościół obchodzi wspomnienie świętych Joachima i Anny 26 lipca i właśnie wokół tej daty wypada odpust na Płazówce.

Skąd znamy imię świętej Anny?

Imię Anny przekazała Protoewangelia Jakuba, tekst spoza kanonu Pisma Świętego. Nie jest księgą natchnioną, ale z niej wyrosła tradycja ludowa. Imię pochodzi od hebrajskiego Channah, „łaska”. O kulcie piszę w tekście święta Anna, patronka Płazówki.

W jakich sprawach wierni modlą się do św. Anny?

W pobożności ludowej, a nie w dogmacie, św. Anna jest patronką rodziny i pokoleń. Wierni powierzają jej najczęściej:

• Matki i babcie - bo była matką Maryi i babcią Jezusa.
• Małżeństwa - razem ze św. Joachimem.
• Kobiety oczekujące dziecka - Protoewangelia opisuje długie oczekiwanie Anny na potomstwo.
• Wychowanie dzieci - stąd obrazy Anny uczącej Maryję czytać.

Jak rozpoznać świętą Annę na obrazach?

Najłatwiej po dwóch typach przedstawień. Pierwszy to Anna Samotrzecia: Anna z Maryją i małym Jezusem, trzy pokolenia w jednej scenie. Drugi to Anna z księgą, ucząca córkę czytać.

Kaplica czy kościół: jak nazywać świątynię na Płazówce

Świątynia na Płazówce to w nazewnictwie parafii kaplica, a nie kościół: witowparafia.pl wymienia ją jako „Kaplicę św. Anny na Płazówce”. Ludzie mówią jednak „kościółek” albo „kościół św. Anny”. Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku rozróżnia oba pojęcia w kanonach 1214 i 1223.

Jak Kodeks Prawa Kanonicznego definiuje kościół?

„Przez kościół rozumie się budynek święty przeznaczony do sprawowania kultu Bożego, do którego wierni mają prawo przychodzić, aby wykonywać kult Boży, zwłaszcza publicznie.” - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1214, 1983

Kluczowe jest prawo wiernych do przychodzenia. W Witowie tę funkcję pełni kościół Matki Bożej Szkaplerznej.

Czym jest kaplica w prawie kanonicznym?

Kaplica to według kan. 1223 KPK miejsce przeznaczone, za zezwoleniem ordynariusza, do sprawowania kultu Bożego dla określonej wspólnoty lub grupy wiernych, do którego za zgodą przełożonego mogą przychodzić także inni. W praktyce różnice wyglądają tak:

• Kościół (kan. 1214) - służy wszystkim wiernym, którzy mają prawo do niego przychodzić.
• Kaplica (kan. 1223) - służy określonej wspólnocie, inni wchodzą za zgodą przełożonego.
• W parafii Witów kościołem jest świątynia Matki Bożej Szkaplerznej we wsi.
• Kaplicami są Płazówka, Polana Chochołowska i kaplica u sióstr.

Jak zwiedzać Płazówkę: praktyczne wskazówki

Płazówkę najłatwiej odwiedzić w niedzielę około Mszy o 9:30 (witowparafia.pl, październik 2026) albo w dniu odpustu, bo wtedy kaplica jest otwarta. Poza liturgią może być zamknięta, a źródła nie podają godzin otwarcia. Wizytę łatwo połączyć z drogą krzyżową od mostu.

Czy kaplica na Płazówce jest otwarta poza Mszą?

To zależy od dnia. Wejście do środka zapewnia niedzielna Msza i odpust, w inne dni kaplica może być zamknięta. Jeśli chcesz zobaczyć fisharmonię, zapytaj wcześniej w kancelarii parafii.

Jak się ubrać i zachować w kaplicy?

Kaplica to miejsce modlitwy, nie muzeum. Trzymam się kilku zasad:

1. W czasie Mszy stań z tyłu i nie przechodź przez środek.
2. Zakryj ramiona i zdejmij czapkę, także prosto ze szlaku.
3. Wycisz telefon przed progiem.
4. Zdjęcia wnętrza rób tylko za zgodą i bez lampy błyskowej w czasie nabożeństwa.
5. Nie dotykaj fisharmonii ani wyposażenia ołtarza.

Co zobaczyć w Witowie po zejściu z Płazówki?

We wsi zajrzyj do kościoła Matki Bożej Szkaplerznej z lat 1910-1912, projektu Jana Tarczałowicza z Zakopanego, przy którym parking jest bezpłatny (VisitMałopolska). Są tam witraże z 1937 roku i wystrój Michała Gąsienicy-Szostaka, a za kościołem stoi drewniana dzwonnica, o której piszę w tekście dzwonnica i dzwony kościoła w Witowie.

Najczęściej zadawane pytania

Jak zamówić Mszę w kaplicy św. Anny?

Intencje mszalne przyjmuje kancelaria parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Witowie, do której należy kaplica. Ofiara przy intencji jest dobrowolna, co reguluje KPK w kan. 945-946. Sposób przyjmowania intencji sprawdzisz na witowparafia.pl albo w kancelarii.

Czy kaplica na Płazówce jest starsza od kościoła w Witowie?

Tak, o około trzydzieści lat. Kaplica św. Anny powstała w 1881 roku, a kościół Matki Bożej Szkaplerznej budowano w latach 1910-1912 i poświęcono 16 lipca 1912 roku.

Czy na Płazówkę można dojechać samochodem?

Źródła, na których opieram ten przewodnik, nie opisują dojazdu pod kaplicę ani miejsc postojowych na stoku. Bezpłatny parking jest przy kościele parafialnym we wsi (VisitMałopolska). W dniu odpustu i Watry ruch jest większy, więc sprawdź trasę na aktualnej mapie.

Czy kaplica na Płazówce jest zabytkiem?

W źródłach, z których korzystam, nie ma informacji o wpisie kaplicy do rejestru zabytków, więc go nie podaję. Aktualny status sprawdzisz w rejestrze Narodowego Instytutu Dziedzictwa na zabytek.pl.

Czy na Płazówce odprawia się Msze w dni powszednie?

Według witowparafia.pl (październik 2026) dla kaplicy św. Anny podana jest tylko Msza niedzielna o 9:30. W dni powszednie Msze są w kościele parafialnym w Witowie o 7:00 i 18:00.

Czy w kaplicy na Płazówce można wziąć ślub?

To zależy od zgody duszpasterzy. Według kan. 1118 KPK małżeństwo katolików zawiera się zasadniczo w kościele parafialnym, a w innym kościele lub kaplicy za zgodą ordynariusza miejsca albo proboszcza. O ślub na Płazówce trzeba zapytać w kancelarii parafii w Witowie.

Źródła i literatura

1. Parafia Matki Bożej Szkaplerznej w Witowie - witowparafia.pl, godziny Mszy, stan na październik 2026.
2. witowparafia.pl - Odpusty 2027, stan na październik 2026.
3. Archidiecezja Krakowska - karta parafii MB Szkaplerznej w Witowie, 2022.
4. VisitMałopolska - Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej, Witów, 2026.
5. Wikipedia - Witów (powiat tatrzański), 2026.
6. Dawna strona parafii w Witowie (parafiawitow.pl, wersje archiwalne z 2016 i 2019 r.), na podstawie pracy zbiorowej „400 lat Witowa”, red. ks. Andrzej Maryniarczyk SDB.
7. Katechizm Kościoła Katolickiego, Pallottinum, Poznań 1994, pkt 1471 i 1674-1676.
8. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 945-946, 1118, 1214, 1223.
9. Penitencjaria Apostolska, Enchiridion indulgentiarum, wyd. IV, 1999.