Pierogi z kapustą i grzybami - wigilijny przepis krok po kroku

Spisała: · poprawiono

W artykule

Pierogi z kapustą i grzybami w skrócie

Pierogi z kapustą i grzybami na Wigilię to ok. 50-60 sztuk z 500 g mąki pszennej, ok. 250 ml ciepłej wody, 500 g kapusty kiszonej i 30-50 g suszonych grzybów (borowik szlachetny, podgrzybek brunatny). Grzyby moczy się przez noc. Kapustę gotuje się 30-40 minut, a po wypłynięciu pierogi gotują się jeszcze 2-3 minuty. Całość zajmuje ok. 2-2,5 godziny.

Zbieram tu proporcje i kolejność pracy, które powtarzają się w rozmowach z gospodyniami z Podhala i w starych zeszytach z przepisami. Dochodzą do tego dwie sprawy spoza kuchni: co Kościół mówi o poście w Wigilię i jak bezpiecznie dobrać grzyby. Najważniejsze liczby w jednym miejscu:

  • Porcja: 500 g mąki daje ok. 50-60 pierogów, jeśli krążki wycina się szklanką o średnicy ok. 7 cm.
  • Farsz: 500 g kapusty kiszonej, 30-50 g suszu grzybowego i 2 cebule dają suchy, aromatyczny farsz do jednej porcji ciasta.
  • Ciasto: wyrabia się je 8-10 minut, a przed wałkowaniem odpoczywa 20-30 minut pod miską.
  • Gotowanie: pierogi gotuje się 2-3 minuty od wypłynięcia, partiami po 10-15 sztuk w dużym garnku.
  • Zapas: surowe pierogi można zamrozić 1-2 tygodnie przed Wigilią i gotować bez rozmrażania.

Składniki na pierogi z kapustą i grzybami (ok. 50 sztuk)

Składniki na pierogi z kapustą i grzybami to mąka pszenna typ 450 lub 500, ciepła woda, olej i sól na ciasto oraz kapusta kiszona, suszone grzyby leśne i cebula na farsz. Z jednej porcji wychodzi ok. 50 pierogów. W wersji postnej nie dodaje się masła, okrasę przygotowuje się na oleju.

Poniżej rozpisuję obie wersje. Różnią się tylko tłuszczem, bo to tłuszcz decyduje o tym, czy danie pasuje na postną kolację.

Składnik Wersja postna (wigilijna) Wersja zwykła
Mąka pszenna typ 450 lub 500 ok. 500 g ok. 500 g
Ciepła woda ok. 250 ml ok. 250 ml
Tłuszcz do ciasta 2 łyżki oleju 2 łyżki oleju lub roztopionego masła
Kapusta kiszona ok. 500 g ok. 500 g
Suszone grzyby (borowiki, podgrzybki) 30-50 g 30-50 g
Cebula 2 sztuki do farszu i 1-2 do okrasy 2 sztuki do farszu i 1-2 do okrasy
Okrasa cebulka na oleju cebulka na maśle
Przyprawy sól, pieprz, opcjonalnie majeranek sól, pieprz, opcjonalnie majeranek

Ile suszonych grzybów dać na kilogram kapusty?

Na 1 kg kapusty kiszonej daje się 60-100 g suszonych grzybów, czyli dwa razy tyle, ile w porcji z tabeli. Przy samych borowikach wystarczy dolna granica. Podgrzybki pachną słabiej, więc z nimi lepiej sięgnąć po górną.

Jaka mąka jest najlepsza do pierogów?

Do pierogów najlepiej nadaje się mąka pszenna typ 450 (tortowa) albo typ 500. Ma mało otrąb, więc ciasto jest gładkie, elastyczne i nie rwie się przy cienkim wałkowaniu. Mąka typ 650 też się sprawdzi, tylko ciasto wyjdzie odrobinę twardsze.

Na całość trzeba przeznaczyć jeden wieczór i jedno popołudnie:

  • Moczenie grzybów trwa kilka godzin, a najlepiej całą noc w zimnej wodzie.
  • Gotowanie grzybów zajmuje ok. 20-30 minut, a kapusty 30-40 minut.
  • Smażenie i studzenie farszu to ok. 40 minut, w tym czas, w którym farsz stygnie na płaskim talerzu.
  • Wyrabianie i odpoczynek ciasta to ok. 40 minut, a lepienie 50 sztuk w pojedynkę ok. godziny.

Jak zrobić farsz z kapusty kiszonej z grzybami do pierogów?

Farsz z kapusty kiszonej z grzybami do ok. 50 pierogów robi się z 500 g kapusty, 30-50 g suszonych grzybów i dwóch cebul. Grzyby moczy się kilka godzin, gotuje i sieka. Kapustę gotuje się 30-40 minut i dokładnie odciska. Na koniec wszystko łączy się z zeszkloną cebulą i smaży do odparowania wilgoci.

Każdy krok ma swój powód, więc rozpisuję je po kolei:

  1. Grzyby zalej zimną wodą i zostaw na noc. Rano ugotuj je w tej samej wodzie przez ok. 20-30 minut.
  2. Wyjmij grzyby, a wywar przecedź przez gazę lub gęste sitko, żeby zatrzymać piasek z suszu.
  3. Kapustę zalej częścią wywaru z grzybów i wodą, potem gotuj 30-40 minut, aż zmięknie.
  4. Kapustę odcedź, ostudź i odciśnij w dłoniach albo w ściereczce, aż przestanie z niej kapać.
  5. Cebulę pokrój w kostkę i zeszklij na 2-3 łyżkach oleju.
  6. Dodaj posiekaną kapustę i grzyby, a potem smaż na średnim ogniu 10-15 minut, mieszając, aż na dnie patelni nie zostanie płyn.
  7. Dopraw solą, pieprzem i szczyptą majeranku. Farsz przełóż na talerz i wystudź do końca.

Resztę wywaru grzybowego nie wylewaj. W wielu domach idzie do barszczu albo do zupy grzybowej na tę samą kolację.

Czy kapustę kiszoną trzeba płukać?

Nie zawsze. Najpierw spróbuj kapusty. Jeśli jest łagodna, nie płucz jej, bo straci smak. Bardzo kwaśną kapustę przepłucz krótko pod zimną wodą albo raz zalej i odlej, a potem odciśnij. Długie moczenie zabiera aromat, a w farszu zostają wtedy same włókna.

Farsz na pierogi z kapustą i grzybami świeżymi

Świeże grzyby leśne trzeba oczyścić, pokroić i podsmażyć osobno, aż puszczą sok i go odparują. Dopiero wtedy łączy się je z kapustą. Na 500 g kapusty bierze się ok. 300-400 g świeżych grzybów. Kapustę gotuje się wtedy w osolonej wodzie, a nie w wywarze, bo wywaru po prostu nie ma.

Jak zrobić farsz do pierogów z mrożonych grzybów?

Mrożone grzyby wrzuca się na rozgrzaną patelnię prosto z zamrażarki, bez rozmrażania. Smaży się je, aż odparuje cała woda, zwykle przez 10-15 minut. Dopiero suche grzyby siekasz i łączysz z kapustą i cebulą. Rozmrożone wcześniej grzyby robią się śliskie i oddają sok prosto do farszu.

Mielić farsz czy siekać?

Oba sposoby są dobre, różnią się tylko konsystencją. Maszynka do mięsa z grubym sitkiem daje farsz jednolity, który łatwo nakładać łyżeczką. Nóż zostawia wyczuwalne kawałki grzybów. Według gospodyń, z którymi rozmawiam, siekany farsz jest bardziej „wiejski” i chętniej wybierany na Wigilię.

Jaki jest przepis babci na ciasto na pierogi?

Babciny przepis na ciasto na pierogi to 500 g mąki pszennej, ok. 250 ml ciepłej wody, 2 łyżki oleju i szczypta soli, bez jajka. Takie ciasto to proste ciasto wodne. Jest elastyczne, łatwo się klei i nie twardnieje po ugotowaniu. W zeszytach z przepisami starszych gospodyń proporcje różnią się zwykle tylko o łyżkę wody czy mąki.

Kolejność pracy jest zawsze podobna:

  1. Mąkę przesiej na stolnicę lub do miski i wymieszaj z solą.
  2. Wlej olej i stopniowo dolewaj ciepłą wodę, mieszając najpierw łyżką, potem ręką.
  3. Wyrabiaj ciasto 8-10 minut, aż będzie gładkie i przestanie przyklejać się do dłoni.
  4. Przykryj je miską lub folią i zostaw na 20-30 minut.
  5. Wałkuj partiami na grubość ok. 1-2 mm, a resztę ciasta trzymaj pod przykryciem.
  6. Krążki wycinaj szklanką o średnicy ok. 7 cm, a skrawki zagniataj i wałkuj ponownie.

Jak zrobić ciasto na pierogi, aby było mięciutkie?

Pierwszy krok to ciepła woda, ok. 40-50°C, a nie zimna ani wrząca. Ciepło zmiękcza gluten i ciasto staje się podatne. Drugi krok to pełne 8-10 minut wyrabiania. Trzeci to odpoczynek pod miską przez 20-30 minut. Wałkuj cienko i podsypuj stolnicę mąką jak najoszczędniej.

Kto chce ciasta jeszcze bardziej miękkiego, może część wody zastąpić wrzątkiem z łyżką masła (w wersji niepostnej) albo oleju. Takie ciasto jest delikatne po ugotowaniu, ale trudniej się je wałkuje, bo szybko wysycha na brzegach.

Czy do ciasta dodawać jajko?

Nie trzeba. Ciasto bez jajka jest bardziej elastyczne i lepiej się skleja. Jajko daje ciasto sprężyste, ale po ugotowaniu i odgrzaniu bywa ono twardsze. Wiele rodzin dodaje jedno żółtko na 500 g mąki dla koloru i to też jest poprawny, sprawdzony wariant.

Dlaczego ciasto na pierogi pęka?

Ciasto pęka najczęściej z trzech powodów: jest za suche, za krótko odpoczywało albo wyschło na stolnicy. Pomaga łyżka ciepłej wody wgnieciona w ciasto i trzymanie odłożonej części pod miską. Zbyt dużo mąki do podsypywania daje twarde, łamliwe brzegi.

Lepienie i gotowanie pierogów krok po kroku

Lepienie i gotowanie pierogów z kapustą i grzybami składa się z pięciu kroków: nałożenia łyżeczki zimnego farszu na krążek, sklejenia brzegów, wrzucenia partii do osolonego wrzątku, gotowania 2-3 minuty po wypłynięciu i wyjęcia łyżką cedzakową. Brzegi muszą być czyste, bez farszu, inaczej pieróg rozklei się w garnku.

  1. Na środek krążka nałóż płaską łyżeczkę farszu, ok. 10-12 g, i zostaw wolny brzeg szerokości ok. 1 cm.
  2. Złóż krążek na pół i dociśnij brzegi palcami od jednego końca do drugiego, wypychając powietrze.
  3. Brzeg możesz dodatkowo zawinąć w falbankę albo docisnąć widelcem.
  4. Gotowe pierogi układaj na stolnicy oprószonej mąką, tak żeby się nie stykały.
  5. W dużym garnku zagotuj 3-4 litry wody z 1-2 łyżeczkami soli i wrzucaj pierogi partiami.
  6. Delikatnie zamieszaj od dna, żeby pierogi nie przywarły, a po wypłynięciu odmierz czas.

Ile pierogów gotować naraz?

W garnku z 3-4 litrami wody gotuje się naraz 10-15 pierogów. Woda po wrzuceniu musi szybko wrócić do wrzenia. Przy zbyt dużej partii pierogi stygną, leżą na dnie i sklejają się ze sobą.

Ile minut gotować pierogi po wypłynięciu?

Po wypłynięciu pierogi gotuje się ok. 2-3 minuty, a pierogi prosto z zamrażarki 3-4 minuty. Farsz jest już ugotowany, więc chodzi tylko o ciasto. Ciasto grubsze niż 2 mm może potrzebować minuty dłużej. Zawsze możesz sprawdzić jeden pieróg, przekrawając brzeg.

Okrasa: cebulka, masło czy olej na post

Na postną Wigilię okrasą jest cebulka zeszklona albo lekko zrumieniona na oleju. W domach, które tego wieczoru nie zachowują postu, podaje się cebulkę na maśle. Okrasę wlewaj na pierogi od razu po wyjęciu z wody, wtedy się nie skleją. Pierogi z poprzedniego dnia dobrze się podsmaża na złoto.

Zasada, którą da się zapamiętać bez kartki: pierogi gotuje się w dużej ilości wrzątku, partiami po 10-15 sztuk, 2-3 minuty od wypłynięcia.

Czy pierogi wigilijne można zamrozić?

Tak, pierogi wigilijne z kapustą i grzybami dobrze znoszą mrożenie, najlepiej na surowo. Układa się je na tacy oprószonej mąką, tak żeby się nie stykały. Po 2-3 godzinach w zamrażarce przekłada się je do woreczka. Gotuje się je prosto z zamrażarki, bez rozmrażania. Dzięki temu można je ulepić 1-2 tygodnie przed Wigilią.

  • Taca z pierogami powinna leżeć płasko, a pierogi jednym rzędem, bo zamrożone w stosie sklejają się w bryłę.
  • Woreczek strunowy lub pojemnik podpisz datą, bo przed świętami w zamrażarce robi się tłoczno.
  • Mrożonych pierogów nie rozmrażaj przed gotowaniem, bo ciasto zrobi się mokre i rozpadnie się w wodzie.
  • Mrożone pierogi wrzucaj do mocno wrzącej wody, w mniejszych partiach niż świeże, po 8-10 sztuk.
  • Do zamrożenia nadaje się wyłącznie zimny i suchy farsz, bo wilgoć zamienia się w kryształki lodu i rozsadza ciasto.

Jak długo przechowywać pierogi w zamrażarce?

Surowe pierogi przechowuje się w zamrażarce (-18°C) zwykle do 2-3 miesięcy. Dłużej też są bezpieczne, ale ciasto przesycha i zaczyna pękać na brzegach. Pierogi na Wigilię najlepiej zamrozić na początku grudnia.

Czy mrozić pierogi ugotowane?

Można, ale ciasto po rozmrożeniu bywa gumowate. Ugotowane pierogi trzeba najpierw przestudzić i posmarować odrobiną oleju, żeby się nie skleiły, a potem zamrozić. Po wyjęciu najlepiej je podsmażyć na patelni zamiast gotować ponownie.

Pierogi na Wigilię: tradycja, post i dwanaście potraw

Pierogi z kapustą i grzybami to jedna z najbardziej typowych potraw postnej kolacji wigilijnej w Polsce. Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1250-1251) wskazuje piątki jako dni wstrzemięźliwości od mięsa. Wigilia nie jest dziś w Polsce obowiązkowym dniem wstrzemięźliwości, ale Konferencja Episkopatu Polski zachęca do zachowania postnego charakteru wieczerzy.

W tym temacie łatwo pomylić trzy różne poziomy. Rozdzielam je tak:

  • Nauka i prawo Kościoła: dni pokuty określa Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1249-1253), a Katechizm Kościoła Katolickiego wymienia zachowywanie postów wśród przykazań kościelnych (KKK 2043).
  • Wskazania biskupów: kan. 1253 pozwala konferencji biskupów dokładniej określić praktykę postu i wstrzemięźliwości w danym kraju.
  • Zwyczaj: opłatek, dwanaście potraw, sianko pod obrusem i puste nakrycie to tradycja rodzinna i ludowa, a nie przepisy kościelne.
  • Kuchnia regionalna: zestaw potraw zmienia się od regionu do regionu, a pierogi z kapustą i grzybami pojawiają się na stołach w wielu częściach Polski.

Parafraza: dniami i okresami pokuty w całym Kościele są wszystkie piątki roku oraz czas Wielkiego Postu. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1250, 1983

Czy w Wigilię obowiązuje post?

Nie jako obowiązek prawa kościelnego. W Polsce 24 grudnia nie należy do dni obowiązkowej wstrzemięźliwości od mięsa, chyba że wypada w piątek. Biskupi zachęcają jednak, by tradycję postnej wieczerzy zachować. W 2026 r. Wigilia przypada w czwartek. Aktualne wskazania na dany rok publikuje Konferencja Episkopatu Polski na episkopat.pl.

Prawo kościelne odróżnia też post (ograniczenie ilości jedzenia) od wstrzemięźliwości (rezygnacji z mięsa). Według kan. 1252 wstrzemięźliwość obowiązuje od ukończenia 14 lat, a post od pełnoletności do rozpoczęcia 60. roku życia.

Parafraza: przykazanie kościelne o zachowywaniu wstrzemięźliwości i postu w wyznaczonych dniach zapewnia czas ascezy i pokuty, który przygotowuje do świąt liturgicznych. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2043, 1992

Skąd wzięła się liczba dwunastu potraw?

Liczba dwunastu potraw to zwyczaj ludowy, nie nakaz Kościoła. W popularnych objaśnieniach łączy się ją z dwunastoma apostołami albo z dwunastoma miesiącami roku. Jest wiele rodzin, w których potraw jest mniej, i to nie ma znaczenia religijnego. Ciekawe są też inne polskie tradycje, które przetrwały obok wigilijnego stołu.

Pierogi wigilijne a pierogi ruskie

Pierogi ruskie to pierogi z farszem z ziemniaków, twarogu i cebuli. Mają ten sam typ ciasta, ale na wigilijny stół trafiają rzadko. Różnice najłatwiej zobaczyć obok siebie:

Cecha Pierogi z kapustą i grzybami Pierogi ruskie
Farsz kapusta kiszona, suszone grzyby, cebula ziemniaki, twaróg, cebula
Smak kwaśny, grzybowy, wyrazisty łagodny, kremowy
Na postną Wigilię tak, przy okrasie na oleju rzadko spotykane
Czas przygotowania farszu dłuższy, grzyby trzeba moczyć przez noc krótszy, ok. 40 minut

Jak pierogi wpasowują się w całą kolację, rozpisuję w tekście menu wigilijne krok po kroku.

Grzyby do pierogów: bezpieczeństwo i wybór

Grzyby do pierogów wigilijnych najlepiej kupić jako susz z legalnego obrotu, z etykietą podającą gatunek, np. borowik szlachetny lub podgrzybek brunatny. Gatunki dopuszczone do obrotu wymienia rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2011 r. (Dz.U. 2011 nr 115 poz. 672). Grzyby z własnego zbioru można sprawdzić u klasyfikatora grzybów w stacji sanitarno-epidemiologicznej.

Przy grzybach nie ma miejsca na zgadywanie. To materiał informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani klasyfikatora. Przy jakichkolwiek objawach po zjedzeniu grzybów trzeba od razu wezwać pomoc medyczną. Kilka zasad, które stosuję przy zakupie suszu:

  • Na etykiecie suszu powinna być nazwa gatunku, producent i data przydatności, a nie samo hasło „grzyby leśne”.
  • Suszu na wagę z targu bez oznaczenia gatunku i pochodzenia lepiej nie kupować.
  • Dobry susz pachnie grzybami i jest suchy. Zapach stęchlizny lub ślady pleśni dyskwalifikują całą paczkę.
  • Grzybów nie zbieramy w parkach narodowych, także w Tatrzańskim Parku Narodowym, bo ustawa o ochronie przyrody zakazuje tam co do zasady zbioru grzybów.
  • Do zbierania w lesie bierzemy tylko gatunki, które znamy na pewno. Wątpliwy okaz zostaje w lesie.

Gdzie sprawdzić grzyby z lasu?

Grzyby z własnego zbioru sprawdza klasyfikator grzybów w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. W sezonie usługa jest zwykle bezpłatna. Godziny przyjmowania grzybów podaje każda stacja na swojej stronie. Główny Inspektorat Sanitarny co roku przypomina o tej możliwości w komunikatach na gov.pl/web/gis.

Parafraza zaleceń: każdy grzyb, co do którego jest choć cień wątpliwości, przed spożyciem powinien zostać oceniony przez klasyfikatora grzybów w stacji sanitarno-epidemiologicznej. Główny Inspektorat Sanitarny, komunikaty o bezpiecznym spożywaniu grzybów, 2026

Które suszone grzyby mają najwięcej aromatu?

Najmocniejszy aromat ma suszony borowik szlachetny. Już 20-30 g potrafi przejąć cały farsz. Podgrzybek brunatny jest tańszy i nieco łagodniejszy, ale do pierogów nadaje się bardzo dobrze. Częsty kompromis to mieszanka pół na pół, a przy samych podgrzybkach trzeba wziąć ok. 50 g.

Najczęstsze błędy przy pierogach z kapustą i grzybami

Najczęstsze błędy przy pierogach z kapustą i grzybami to mokry albo ciepły farsz, niepłukana bardzo kwaśna kapusta, zbyt grube ciasto na łączeniach i za mały garnek. Prawie każdy z tych błędów kończy się tak samo: pierogi pękają lub sklejają się w garnku. Każdy da się naprawić przed gotowaniem.

  1. Mokry farsz: odparuj go jeszcze raz na suchej patelni przez 5-10 minut i dopiero wtedy lep.
  2. Zbyt kwaśna kapusta: przepłucz ją krótko przed gotowaniem albo dodaj więcej grzybów i cebuli.
  3. Ciepły farsz: wystudź go do końca, bo ciepło zmiękcza ciasto i rwie je przy sklejaniu.
  4. Za grube łączenia: wałkuj na 1-2 mm i nie dubluj ciasta w falbance.
  5. Za mało wody w garnku: gotuj w 3-4 litrach, po 10-15 sztuk, i mieszaj od dna po wrzuceniu.
  6. Farsz na brzegu: krawędź krążka musi zostać czysta, bo tłuszcz z farszu nie pozwala ciastu się skleić.

Dlaczego pierogi pękają przy gotowaniu?

Pierogi pękają przy gotowaniu, gdy w środku zostało powietrze albo wilgoć z farszu, która w gorącej wodzie zamienia się w parę. Pękają też, gdy brzegi skleiły się źle przez mąkę lub farsz na krawędzi. Pomaga dociskanie brzegów od jednego końca do drugiego i suchy farsz.

Co zrobić z nadmiarem farszu?

Nadmiar farszu nadaje się do pasztecików i kulebiaka, które często stoją na tym samym wigilijnym stole. Ten sam farsz sprawdza się w przepisie na paszteciki z kapustą i grzybami do barszczu. Przy większej ilości lepiej sięgnąć po kulebiak z kapustą i grzybami. W lodówce, w zamkniętym pojemniku, farsz poczeka 2-3 dni, a w zamrażarce kilka tygodni.

Inne wigilijne dania z kapustą i grzybami

Inne wigilijne dania z kapustą i grzybami to kapusta wigilijna z grochem lub grzybami, paszteciki, kulebiak i uszka do barszczu. Opierają się na tych samych składnikach co pierogi: kapuście kiszonej, suszonych grzybach i cebuli. Dzięki temu jeden zakup suszu i jedna partia farszu mogą obsłużyć kilka potraw kolacji.

  • Kapusta wigilijna to kapusta kiszona duszona z grzybami, a w wielu domach także z grochem, podawana jako osobna potrawa.
  • Paszteciki to farsz zawinięty w ciasto drożdżowe lub francuskie, upieczony i podawany do barszczu czerwonego.
  • Kulebiak to duży pieróg z ciasta drożdżowego z farszem kapuściano-grzybowym, krojony w plastry.
  • Uszka to małe pierożki z farszem z samych grzybów albo z grzybów z kapustą, gotowane i podawane w barszczu.
  • Łazanki z kapustą i grzybami to makaron wymieszany z farszem, który robi się szybciej niż pierogi.

Czym różni się kapusta wigilijna od farszu do pierogów?

Kapusta wigilijna jest wilgotniejsza i bardziej duszona niż smażona, bo podaje się ją łyżką jako osobne danie. Farsz do pierogów musi być suchy i gęsty. Pełny przepis opisuje tekst o tym, jak zrobić kapustę wigilijną z grzybami.

Jak zaplanować kilka dań z jednego farszu?

Wystarczy przygotować ok. 1,5 raza więcej farszu i podzielić go na trzy części:

  • Dwie trzecie farszu idą do pierogów, które można zamrozić na początku grudnia.
  • Jedna trzecia trafia do pasztecików pieczonych w Wigilię rano.
  • Wywar z grzybów zostaje w lodówce do barszczu lub zupy grzybowej.
  • Gotowanie i smażenie farszu odbywa się raz, a nie trzy razy, co oszczędza ok. godziny pracy.

Najczęściej zadawane pytania

Jak zrobić pierogi z kapustą i mięsem?

Farsz przygotowuje się jak w wersji wigilijnej, ale część grzybów zastępuje się mielonym, ugotowanym lub pieczonym mięsem, np. z rosołu. Mięso miesza się z kapustą i cebulą i podsmaża razem do odparowania wilgoci. Taka wersja nie nadaje się na postną Wigilię, za to dobrze sprawdza się w drugi dzień świąt.

Ile pierogów wychodzi z 500 g mąki?

Z ok. 500 g mąki wychodzi zwykle 50-60 pierogów, gdy krążki wycina się szklanką o średnicy ok. 7 cm. Przy cieńszym wałkowaniu i mniejszych krążkach będzie ich więcej, nawet ok. 70. Na rodzinę z 6-8 osób jedna porcja zazwyczaj wystarcza jako jedna z kilku potraw.

Czy można zrobić farsz dzień wcześniej?

Tak. Wystudzony farsz można przechowywać w lodówce w zamkniętym pojemniku do następnego dnia, a nawet 2-3 dni. Zimny i suchy farsz jest nawet wygodniejszy do lepienia, bo nie zmiękcza ciasta.

Czym zastąpić suszone grzyby w pierogach?

Zamiast suszu można w ostateczności użyć pieczarek, ok. 300-400 g na 500 g kapusty, podsmażonych do sucha. Aromat będzie łagodniejszy, więc dobrze dodać łyżkę wywaru z suszonych grzybów albo jeden suszony borowik zmielony na proszek. Pierogi będą smaczne, choć mniej „wigilijne” w zapachu.

Czym podać pierogi z kapustą i grzybami?

Na Wigilię najczęściej z cebulką zeszkloną na oleju. Można je też podać do barszczu czerwonego zamiast uszek, choć w wielu domach uszka są osobną potrawą. Następnego dnia świetnie smakują podsmażone na złoto.

Jak odgrzać pierogi z kapustą i grzybami, żeby się nie rozpadły?

Najlepiej na patelni, na łyżce oleju lub masła, po 2-3 minuty z każdej strony, aż się zarumienią. Można je też zanurzyć na minutę we wrzątku. Kuchenka mikrofalowa wysusza brzegi i robi ciasto twarde.

Czy pierogi z kapustą i grzybami są ciężkostrawne?

Kapusta kiszona i grzyby leśne są dla wielu osób ciężkostrawne, zwłaszcza przy wieczornym posiłku z wieloma potrawami. Pomaga majeranek w farszu, mniejsza ilość tłustej okrasy i umiar w porcjach. Osoby z chorobami przewodu pokarmowego powinny skonsultować dietę świąteczną z lekarzem.

Zofia Chowaniec - pochodzi z Nowego Targu, od dzieciństwa chodzi po Tatrach Zachodnich, a od kilkunastu lat opisuje drewniane kościoły i kaplice Podhala.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 1249-1253 o dniach pokuty, poście i wstrzemięźliwości, przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski, Wydawnictwo Pallottinum.
  2. Katechizm Kościoła Katolickiego (1992), nr 2043, przykazania kościelne, wyd. II poprawione, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 1994.
  3. Konferencja Episkopatu Polski, komunikaty i wskazania dotyczące Wigilii i wstrzemięźliwości (episkopat.pl)
  4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy, Dz.U. 2011 nr 115 poz. 672 (Internetowy System Aktów Prawnych)
  5. Główny Inspektorat Sanitarny, komunikaty o bezpiecznym spożywaniu grzybów (gov.pl/web/gis), 2026
  6. Zdjęcie wyróżniające: Paweł Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.
Zofia Chowaniec
Zofia Chowaniec

Zofia Chowaniec pochodzi z Nowego Targu i od dzieciństwa chodzi po Tatrach Zachodnich, a od kilkunastu lat opisuje drewniane kościoły i kaplice Podhala. Witów zajmuje ją szczególnie: wieś, która o własny kościół zabiegała u cesarza, cieśla, który wyciął datę 1911 na sosrębie, i trzy odpusty w trzech miejscach. Nie jest przewodniczką tatrzańską z uprawnieniami, etnografką z tytułem naukowym ani osobą duchowną, nie pracuje też dla parafii. Pisze na podstawie strony parafii, karty w katalogu archidiecezji, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive, opisów visitmalopolska.pl i Wikipedii. Czego nie potwierdza żadne źródło, jak roku budowy kaplicy na Polanie Chochołowskiej, nie podaje. Poprawki zapisuje z datą.

Artykuły: 22