Kalendarz adwentowy - historia i pomysły dla dzieci i dorosłych

Spisała: · poprawiono

W artykule

Co to jest kalendarz adwentowy?

Kalendarz adwentowy to domowy licznik dni do Bożego Narodzenia. Ma okienko, kieszonkę albo pudełko na każdy dzień, najczęściej 24, które otwiera się od 1 do 24 grudnia. To zwyczaj domowy, a nie część liturgii. Jego źródłem jest Adwent, który według Katechizmu Kościoła Katolickiego (nr 524) aktualizuje oczekiwanie na Mesjasza i trwa od 22 do 28 dni.

Od kilkunastu lat chodzę zimą po drewnianych kościołach Podhala. Widzę, że grudzień ma tam własny rytm: poranne roraty, wieniec przy ołtarzu, a w domach kalendarz na lodówce albo na ścianie. Kalendarz jest z tych trzech znaków najmłodszy i najmniej „kościelny”, za to dzieci rozumieją go najszybciej.

  • Forma - karton z okienkami, materiałowe kieszonki, drewniane szufladki albo 24 zawiązane torebki na sznurku.
  • Zawartość - słodycz, drobiazg, zadanie, werset z Biblii Tysiąclecia albo obrazek do kolorowania.
  • Zasięg w czasie - wersja handlowa liczy od 1 do 24 grudnia, a wersja liturgiczna od pierwszej niedzieli Adwentu.
  • Status - to pobożność ludowa i zwyczaj rodzinny, nie obrzęd. Kościół go nie nakazuje.
  • Odbiorca - przede wszystkim dzieci, choć dziś rośnie liczba kalendarzy dla dorosłych.

Kalendarz adwentowy a Adwent liturgiczny

Adwent liturgiczny zaczyna się od I Nieszporów niedzieli przypadającej 30 listopada albo najbliższej tej daty i kończy się przed I Nieszporami Bożego Narodzenia. Tak to określają Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza z 1969 r. (nr 40). Normy (nr 39) mówią też o podwójnym charakterze tego okresu. To czas przygotowania do uroczystości Narodzenia, a zarazem czas, w którym myśl kieruje się ku powtórnemu przyjściu Chrystusa.

Kalendarz domowy upraszcza ten porządek do odliczania dni. Katechizm (nr 1674-1676) opisuje pobożność ludową jako formy, które towarzyszą życiu liturgicznemu Kościoła, ale go nie zastępują. Kalendarz adwentowy dobrze mieści się w tym opisie.

Celebrując co roku liturgię Adwentu, Kościół aktualizuje oczekiwanie na Mesjasza, a wierni, przygotowując się do pierwszego przyjścia Zbawiciela, odnawiają pragnienie Jego powtórnego przyjścia (parafraza) - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 524, wyd. polskie Pallottinum, 1994

Po co dziecku kalendarz adwentowy?

Dziecko w wieku przedszkolnym nie mierzy jeszcze czasu datami. Zdanie „święta za trzy tygodnie” nic mu nie mówi, a dziewiętnaście zamkniętych okienek mówi wszystko. W praktyce kalendarz robi więc z abstrakcyjnego Adwentu coś, co można dotknąć i policzyć. Kalendarz adwentowy to najprostszy sposób, żeby dziecko zobaczyło upływ Adwentu: jedno okienko to jeden dzień.

Skąd się wziął kalendarz adwentowy?

Kalendarz adwentowy pochodzi z XIX-wiecznych Niemiec. Rodziny, w dużej mierze protestanckie, odliczały tam dni kreskami kredą na drzwiach albo kładły słomkę do żłóbka za każdy dobry uczynek. Na początku XX wieku pojawiły się kalendarze drukowane, kojarzone z monachijskim wydawcą Gerhardem Langiem. Po II wojnie światowej upowszechniły się wersje z czekoladkami, a w XXI wieku z kosmetykami i gadżetami.

Kreski kredą i słomki do żłóbka: XIX-wieczne początki

Najstarsze formy nie miały okienek, wystarczały proste domowe rzeczy. Opracowania historii zwyczaju opisują kilka wariantów odliczania:

  • Kreski kredą - rodzice rysowali na drzwiach 24 kreski, a dziecko co wieczór ścierało jedną.
  • Słomki w żłóbku - za każdy dobry uczynek dziecko kładło źdźbło do pustego żłóbka, żeby w Wigilię Dzieciątko leżało na miękkim posłaniu.
  • Obrazki religijne - codziennie wieszano na ścianie jedną ilustrację z sceną biblijną.
  • Świeca adwentowa - na świecy zaznaczano 24 odcinki i co dzień wypalano jeden.

Słomki w żłóbku najbardziej przypominają dzisiejsze kalendarze z dobrymi uczynkami. Wiele rodzin wraca dziś do tego wzoru, wcale nie znając jego historii.

Pierwsze drukowane kalendarze i Gerhard Lang

Pierwsze drukowane kalendarze przypisuje się zwykle Gerhardowi Langowi, wydawcy z Monachium. Źródła datują je na pierwsze lata XX wieku, najczęściej na okres około 1903-1908. Wspomnienia z dzieciństwa podają, że matka Langa przyszywała mu do kartonu 24 drobne ciasteczka. Później w jego wydawnictwie powstały arkusze z obrazkami do wycinania i naklejania, a potem wersje z otwieranymi okienkami. Jednej pewnej daty „wynalezienia” kalendarza nie ma, więc rok traktuję jako przybliżony.

Od czekoladek do kosmetyków: jak zmienił się kalendarz

Kalendarz z czekoladkami rozpowszechnił się po II wojnie światowej, gdy produkcja masowa potaniała. Kolejne zmiany najłatwiej pokazać w tabeli.

Etap Okres Forma Co odliczano
Zwyczaj domowy XIX w., Niemcy Kreski kredą, słomki, obrazki, świeca Dni i dobre uczynki
Druk Początek XX w., Monachium (Gerhard Lang) Arkusze z obrazkami, potem okienka Dni do Bożego Narodzenia
Czekolada Po II wojnie światowej Karton z czekoladkami za okienkami Dni od 1 do 24 grudnia
Wersje komercyjne XXI w. Kosmetyki, herbaty, klocki, gadżety Dni, często bez związku z Adwentem
Powrót do źródeł Dziś, równolegle Zadania, wersety, kalendarze wielorazowe Dni i dobre uczynki

Kiedy zwyczaj dotarł do Polski, tego nie wiem i nie będę zgadywać. Wiarygodnej daty nie znalazłam.

Ile okienek ma kalendarz adwentowy?

Większość kalendarzy ma 24 okienka, od 1 do 24 grudnia. Adwent liturgiczny zaczyna się jednak w niedzielę przypadającą 30 listopada lub najbliższą tej dacie (Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza, 1969, nr 40), więc trwa od 22 do 28 dni. Kto chce iść za liturgią, robi tyle okienek, ile dni ma Adwent w danym roku.

Od kiedy otwiera się kalendarz adwentowy?

Kalendarz sklepowy otwiera się 1 grudnia, a kalendarz liturgiczny w pierwszą niedzielę Adwentu. Oba podejścia są w porządku. Pierwsze jest wygodniejsze, drugie lepiej pasuje do rorat i wieńca. Długość Adwentu zależy od dnia tygodnia, w którym wypada Boże Narodzenie:

  • Boże Narodzenie w poniedziałek - Adwent zaczyna się 3 grudnia i trwa 22 dni, najkrócej.
  • Boże Narodzenie w piątek - Adwent zaczyna się 29 listopada i trwa 26 dni.
  • Boże Narodzenie w sobotę - Adwent zaczyna się 28 listopada i trwa 27 dni.
  • Boże Narodzenie w niedzielę - Adwent zaczyna się 27 listopada i trwa 28 dni, najdłużej.

Ile dni trwa Adwent w 2026 i 2027 roku?

W 2026 roku Adwent trwa 26 dni, od niedzieli 29 listopada do 24 grudnia, bo Boże Narodzenie wypada w piątek. W 2027 roku trwa 27 dni, od 28 listopada. Obie daty wyliczyłam według reguły z nr 40 Ogólnych norm. Kalendarz liturgiczny na 2026 rok potrzebuje więc 26 okienek, czyli dwóch więcej niż standardowy.

Jak podzielić okienka między rodzeństwo?

Przy dwójce dzieci jeden kalendarz na 24 okienka szybko staje się źródłem kłótni. Sprawdzają się trzy rozwiązania:

  1. Podwójne okienka, czyli dwie kieszonki z tym samym numerem w dwóch kolorach.
  2. Zasada naprzemienności: dni parzyste otwiera starsze dziecko, nieparzyste młodsze.
  3. Wspólne zadanie w okienku, na przykład „pieczemy razem pierniki”, zamiast prezentu dla jednej osoby.
  4. Osobne, mniejsze kalendarze, a do tego jeden wspólny element, na przykład wieniec.

Rodzaje kalendarzy adwentowych

Rodzaje kalendarzy adwentowych różnią się zawartością i trwałością. Najpopularniejsze są kalendarze z czekoladkami, kosmetykami, zadaniami, wersetami biblijnymi oraz kalendarze DIY. Wersje wielorazowe, materiałowe albo drewniane, służą latami i stają się rodzinną pamiątką. Jednorazowy karton po 24 grudnia trafia zwykle do segregacji.

Rodzaj Dla kogo Plusy Minusy Wielorazowość
Czekoladowy Dzieci, rodziny Tani, łatwo dostępny, gotowy 24 porcje słodyczy, karton i plastik do wyrzucenia Nie
Kosmetyczny Dorośli, starsze nastolatki Prezent na każdy dzień, możliwość poznania nowych produktów Skład nie zawsze pasuje do wieku i skóry Zwykle nie
Z zadaniami Dzieci 4-12 lat, pary Czas razem, dobre uczynki, niski koszt Wymaga przygotowania i konsekwencji Tak, karteczki można zmieniać
Biblijny i modlitewny Rodziny wierzące, dorośli Łączy dni z Pismem Świętym i modlitwą Dla małych dzieci wymaga obrazków Tak
DIY Każdy Dopasowany do rodziny, osobisty Zajmuje kilka wieczorów Tak, przy materiale lub drewnie

Kalendarz z czekoladkami i słodyczami

Kalendarz z czekoladkami to klasyk z drugiej połowy XX wieku i do dziś najtańsza opcja. Ma jedną słabość: 24 słodycze w 24 dni to codzienny deser ponad zwykłe menu. Część rodzin chowa za okienkami połówki porcji albo co drugi dzień wkłada coś innego.

Kalendarz adwentowy z kosmetykami

Kalendarz adwentowy z kosmetykami to dziś popularna kategoria w sieciach drogeryjnych i u producentów kosmetyków. Nie podaję cen ani rankingów, bo oferta zmienia się co sezon. Aktualne zestawy i ich składy najlepiej sprawdzić bezpośrednio u sprzedawcy w danym roku. Przed zakupem dobrze jest zajrzeć w listę składników, bo zestawy z kremami i serum są projektowane głównie dla dorosłej skóry.

Czym różni się kalendarz z zadaniami od czekoladowego?

Kalendarz z zadaniami zamiast prezentu daje czynność, a czekoladowy daje rzecz. W okienku leży karteczka: „zadzwoń do babci”, „pomóż przy obiedzie”, „zanieś karmę do schroniska”. Sens jest bliższy XIX-wiecznym słomkom w żłóbku niż czekoladzie. Przykłady zadań:

  • Napisanie kartki świątecznej do kogoś, kto mieszka sam.
  • Wspólne pieczenie pierników i zaniesienie kilku sąsiadom.
  • Oddanie jednej zabawki dzieciom, które jej potrzebują.
  • Wieczór bez ekranów z grą planszową.
  • Pójście z rodzicami na roraty, z własnym lampionem.

Kalendarz biblijny i modlitewny

Kalendarz biblijny zawiera na każdy dzień werset albo krótką modlitwę. Do Adwentu pasują teksty o czuwaniu i przygotowaniu, na przykład Iz 40,3 („Drogę dla Pana przygotujcie na pustyni”) albo Rz 13,11-12 z zachętą, by obudzić się ze snu, bo „noc się posunęła, a przybliżył się dzień”. Oba fragmenty podaję według Biblii Tysiąclecia. Dla młodszych dzieci werset warto uzupełnić obrazkiem do pokolorowania.

Jaki kalendarz adwentowy dla dziecka wybrać?

Kalendarz adwentowy dla dziecka najlepiej dobrać do wieku. Przedszkolakom (3-6 lat) służą obrazki i naklejki, dzieciom w wieku 7-12 lat zadania i łamigłówki, a nastolatkom wyzwania i praktyczne drobiazgi. Zainteresowania dziecka liczą się bardziej niż „chłopięcy” czy „dziewczęcy” kolor. Przy maluchach poniżej 3 lat drobne elementy w okienkach mogą być niebezpieczne.

Kalendarz adwentowy dla przedszkolaka i dla dziewczynki

Przy najmłodszych liczą się obraz i ruch, a nie zawartość. Szczegółowe pomysły zebrałam w tekście kalendarz adwentowy dla przedszkolaka. Tu tylko zasady ogólne:

  • Bezpieczeństwo - drobne elementy, które dziecko może połknąć, dopiero od 3 lat. Przepisy o zabawkach (norma EN 71) oznaczają je ostrzeżeniem „0-3”.
  • Kalendarz adwentowy dla dziewczynki - zamiast różowego zestawu z góry lepiej wybrać motyw, który ją naprawdę cieszy: zwierzęta, kosmos, konie, budowanie.
  • Elementy do przypinania - figurki szopki dokładane co dzień, aż w Wigilię scena jest pełna.
  • Krótkie zadania - „zaśpiewaj kolędę”, „narysuj gwiazdę”, czyli jedna czynność na 5 minut.

Jaki kalendarz dla ucznia w wieku 7-12 lat?

Dla ucznia szkoły podstawowej najlepiej sprawdza się kalendarz mieszany: zadania, zagadki i co kilka dni drobny prezent. Dzieci w tym wieku lubią liczyć punkty i odhaczać wyzwania. Po rodzinne pomysły na cały okres warto zajrzeć do tekstu o tym, jak wygląda Adwent dla dzieci w praktyce.

Kalendarz adwentowy dla nastolatków

Kalendarz adwentowy dla nastolatków działa, gdy traktuje ich poważnie. Słodycze i naklejki nastolatek uzna za dziecinne, za to doceni wyzwania i rzeczy, których naprawdę używa. Przykłady:

  1. Wyzwanie dnia: 20 minut czytania, trening, nauka nowego akordu.
  2. Drobiazgi praktyczne: skarpety, zakładka, ładowarka, notes.
  3. Bon na przywilej: wybór filmu na wieczór, późniejszy powrót w sobotę.
  4. Zadanie wolontariackie, na przykład pomoc przy zbiórce przed świętami.
  5. Pytanie do rozmowy przy kolacji zamiast prezentu.

Jaki kalendarz adwentowy dla dorosłych i dla kobiet?

Kalendarz adwentowy dla dorosłych może zawierać kosmetyki, herbaty, kawy, książki albo zadania, które nic nie kosztują. Dla par sprawdzają się wspólne aktywności zamiast prezentów. Duchową odmianą kalendarza jest postanowienie adwentowe, czyli jedna konkretna praktyka na każdy dzień od pierwszej niedzieli Adwentu do Wigilii. Kalendarz adwentowy nie jest więc wyłącznie dla dzieci.

Kalendarz adwentowy dla kobiet: kosmetyki, herbaty, książki

Kalendarz adwentowy dla kobiet kojarzy się dziś głównie z kosmetykami. Wybór jest jednak szerszy:

  • Kosmetyki - zestawy z drogerii, gotowe lub skomponowane samodzielnie z ulubionych produktów.
  • Herbaty i kawy - 24 saszetki z różnych regionów świata, na każdy wieczór inna.
  • Książki - jeden tom na niedzielę Adwentu i krótkie cytaty w pozostałe dni.
  • Wersja zadaniowa - „spacer bez telefonu”, „list do przyjaciółki”, koszt 0 zł.
  • Kalendarz ze świeczkami - małe świece zapachowe, jedna na wieczór.

Żadnej z tych opcji nie uważam za lepszą od innych. Każda inaczej wypełnia czas oczekiwania.

Czy para może mieć wspólny kalendarz?

Tak, i często to najlepiej przeżyty kalendarz w domu. Partnerzy wypełniają po 12 okienek dla siebie nawzajem albo wszystkie 24 wspólnymi zadaniami: kolacja przy świecy, spacer na Gubałówkę, wspólne pisanie kartek, roraty o świcie.

Postanowienie adwentowe jako kalendarz dorosłych

Dorośli często zastępują okienka jedną praktyką: codzienny fragment Ewangelii, rezygnacja z czegoś, jeden telefon do kogoś zapomnianego. Konkretne pomysły znajdziesz w tekście postanowienia adwentowe dla dorosłych.

Kalendarz adwentowy DIY: kiedy warto zrobić własny

Kalendarz adwentowy DIY warto zrobić, gdy zależy ci na treści dopasowanej do rodziny, na mniejszej ilości słodyczy albo na kalendarzu na lata. Samodzielne przygotowanie 24 okienek zajmuje zwykle kilka wieczorów, więc najlepiej zacząć 1-2 tygodnie przed pierwszą niedzielą Adwentu. Materiałowy lub drewniany kalendarz można potem wypełniać co roku od nowa.

Kiedy własny kalendarz wygrywa ze sklepowym?

Własny kalendarz ma przewagę w kilku sytuacjach:

  • Dziecko ma alergię albo dietę, której nie uwzględnia gotowy zestaw.
  • Rodzina chce liczyć dni od pierwszej niedzieli Adwentu, a nie od 1 grudnia.
  • W domu jest rodzeństwo z różnymi potrzebami.
  • Zależy ci na zadaniach i wersetach zamiast prezentów.
  • Chcesz ograniczyć odpady z jednorazowego kartonu.

Instrukcje krok po kroku i gotowe listy zadań opisałam osobno: jak zrobić kalendarz adwentowy DIY.

Ile czasu zajmuje kalendarz DIY?

Prosty kalendarz z kopert na sznurku powstaje w 2-3 godziny. Wersja szyta z kieszonkami zajmuje kilka wieczorów. Najwięcej czasu pochłania nie forma, tylko wymyślenie 24 sensownych zadań, i dlatego warto zacząć wcześniej.

Kalendarz wielorazowy jako rodzinna pamiątka

Kalendarz wielorazowy z płótna, filcu albo drewna przetrwa lata. Na Podhalu dobrze wygląda kalendarz z motywem parzenicy albo z drewnianymi domkami. Taki przedmiot wraca co roku razem z ozdobami choinkowymi i staje się częścią rodzinnej historii, podobnie jak wiele innych zwyczajów opisanych w tekście ciekawe polskie tradycje i zwyczaje.

Jak połączyć kalendarz adwentowy z roratami i wieńcem?

Najprościej połączyć kalendarz adwentowy z roratami i wieńcem, zapisując oba zwyczaje w okienkach. Kalendarz liczy dni, wieniec adwentowy niedziele, a lampion roratni poranki. Karteczka „dziś idziemy na roraty” albo „zapalamy świecę na wieńcu” łączy domowe odliczanie z tym, co dzieje się w kościele. Dzieciom łatwiej wtedy przeżyć Adwent jako całość.

Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii (2001) w części o Adwencie (od nr 96) omawia domowe zwyczaje tego okresu jako formy pobożności ludowej, które mogą pomagać w przeżyciu liturgii.

Adwent ma podwójny charakter: jest czasem przygotowania do uroczystości Bożego Narodzenia, w których wspomina się pierwsze przyjście Syna Bożego, i zarazem czasem, w którym oczekiwanie kieruje się ku powtórnemu przyjściu Chrystusa (parafraza) - Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza, nr 39, 1969

Czym są roraty?

Roraty to Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie, odprawiana w dni powszednie Adwentu, zwykle o świcie albo wieczorem. W Polsce wiąże się z nimi zwyczaj przynoszenia lampionów i świeca roratnia przy ołtarzu. W drewnianym kościele Matki Bożej Szkaplerznej w Witowie w dni powszednie odprawia się Msze o 7:00 i 18:00 (według witowparafia.pl, stan na październik 2026). Karta archidiecezji krakowskiej z 2022 r. podaje zimą 7:00 i 17:00. Godzin rorat w danym roku najlepiej szukać na stronie parafii albo w ogłoszeniach parafialnych.

Jak wpisać wieniec adwentowy w kalendarz?

Wieniec adwentowy ma cztery świece zapalane w kolejne niedziele Adwentu. Jego współczesną formę przypisuje się Johannowi Hinrichowi Wichernowi, który w 1839 r. zawiesił w hamburskim domu dla chłopców koło z świecami. W kalendarzu wystarczy oznaczyć cztery niedziele innym kolorem okienek. W 2026 roku wypadają one 29 listopada oraz 6, 13 i 20 grudnia.

Przykładowy tydzień z kalendarzem, roratami i wieńcem

Jak może to wyglądać w praktyce? Oto propozycja na jeden tydzień, do dowolnego przerobienia:

  1. Niedziela: zapalamy pierwszą świecę na wieńcu i czytamy Iz 40,3.
  2. Poniedziałek: robimy lampion na roraty z słoika i papieru.
  3. Wtorek: idziemy na roraty, a po powrocie wspólne śniadanie.
  4. Środa: dobry uczynek, czyli słomka do żłóbka.
  5. Czwartek: piszemy kartkę do kogoś starszego w rodzinie.
  6. Piątek: drugi raz roraty albo krótka modlitwa przy wieńcu.
  7. Sobota: sprzątamy miejsce na szopkę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kalendarz adwentowy to tradycja katolicka?

Kalendarz adwentowy narodził się w XIX-wiecznych Niemczech, w dużej mierze w rodzinach protestanckich, a dziś jest zwyczajem ponadwyznaniowym. Nie jest częścią liturgii, tylko domową formą przeżywania czasu oczekiwania. Katolicy chętnie łączą go z roratami i wieńcem adwentowym.

Kiedy kupić lub przygotować kalendarz adwentowy?

Najlepiej przed pierwszą niedzielą Adwentu albo przed 1 grudnia, jeśli liczysz 24 dni. W 2026 roku Adwent zaczyna się 29 listopada. Kalendarz robiony samodzielnie warto zacząć 1-2 tygodnie wcześniej, bo wypełnienie 24 okienek zajmuje więcej czasu, niż się wydaje.

Czy kalendarz adwentowy może być bez słodyczy?

Tak. W okienkach mogą być zadania, karteczki z wersetem, naklejki albo zaproszenia na wspólny czas. Taki kalendarz bywa trwalszy w pamięci dziecka niż kolejna czekoladka, a przy alergiach i dietach jest po prostu bezpieczniejszy.

Co zrobić z kalendarzem adwentowym po świętach?

Kalendarz wielorazowy warto schować razem z ozdobami świątecznymi i wypełnić ponownie za rok. Tekturowy kalendarz z czekoladkami najlepiej przed wyrzuceniem rozdzielić na papier i plastikową wytłoczkę. Karteczki z zadaniami można zachować w kopercie jako pamiątkę danego Adwentu.

Czym różni się kalendarz adwentowy od wieńca adwentowego?

Kalendarz odlicza pojedyncze dni, zwykle od 1 do 24 grudnia. Wieniec adwentowy ma cztery świece zapalane w kolejne niedziele Adwentu, więc mierzy tygodnie i ma wyraźniejszy wymiar modlitewny. Oba zwyczaje dobrze się uzupełniają.

Czy kalendarz z kosmetykami to dobry prezent dla nastolatki?

Może być, jeśli zawartość pasuje do wieku i skóry nastolatki. Przed zakupem warto sprawdzić skład i przeznaczenie produktów, bo część zestawów jest projektowana dla dorosłych. Bezpieczniejszą opcją bywa kalendarz z produktami do pielęgnacji dłoni, ust i włosów.

Czy kalendarz adwentowy można zacząć w połowie Adwentu?

Tak, nic nie stoi na przeszkodzie. Wystarczy otworzyć zaległe okienka pierwszego dnia albo zacząć od bieżącej daty i potraktować wcześniejsze dni jako jedno wspólne zadanie. Kalendarz ma pomagać w oczekiwaniu, a nie rozliczać z pominiętych dni.

Zofia Chowaniec - pochodzi z Nowego Targu, od dzieciństwa chodzi po Tatrach Zachodnich i od kilkunastu lat opisuje drewniane kościoły i kaplice Podhala.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 524 i 1674-1676, wyd. polskie Pallottinum, Poznań 1994.
  2. Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza (Universales Normae de Anno Liturgico et de Calendario), nr 39-42, 1969.
  3. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, część o Adwencie (od nr 96), 2001.
  4. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (Biblia Tysiąclecia), wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: Iz 40,3; Rz 13,11-12.
  5. Kalendarz adwentowy, Wikipedia (historia zwyczaju, Gerhard Lang)
  6. Parafia Matki Bożej Szkaplerznej w Witowie, oficjalna strona (porządek Mszy, stan na październik 2026)
  7. Archidiecezja Krakowska, karta parafii Witów (2022)
Zofia Chowaniec
Zofia Chowaniec

Zofia Chowaniec pochodzi z Nowego Targu i od dzieciństwa chodzi po Tatrach Zachodnich, a od kilkunastu lat opisuje drewniane kościoły i kaplice Podhala. Witów zajmuje ją szczególnie: wieś, która o własny kościół zabiegała u cesarza, cieśla, który wyciął datę 1911 na sosrębie, i trzy odpusty w trzech miejscach. Nie jest przewodniczką tatrzańską z uprawnieniami, etnografką z tytułem naukowym ani osobą duchowną, nie pracuje też dla parafii. Pisze na podstawie strony parafii, karty w katalogu archidiecezji, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive, opisów visitmalopolska.pl i Wikipedii. Czego nie potwierdza żadne źródło, jak roku budowy kaplicy na Polanie Chochołowskiej, nie podaje. Poprawki zapisuje z datą.

Artykuły: 22